Mużika
Album li jfakkar il-legat ta’ Żabett fil-50 anniversarju tiegħu

Emmanuele Cilia “Ta’ Żabett” kien rikonoxxut bħala wieħed mill-iżjed għannejja mirquma fi żmienu fl-era tat-tletinijiet, magħruf għat-timbru partikolari fil-vuċi melodjuża tiegħu u għall-kjarezza li kien ikanta biha meta jinterpreta għanjiet tradizzjonali Maltin.

Ma kinux biss iż-Żebbuġin li kienu japprezzaw it-talenti tiegħu fl-ewwel terz tas-seklu għoxrin, f’kuntest animat u dinamiku meta kienu qed iseħħu żviluppi mingħajr preċedent fl-industrija tal-mużika.

U hekk kif l-identità soċjokulturali u ekonomika ta’ Malta kienet qed tiġġedded fi żmien il-kwistjoni tal-lingwa bejn l-Ingliż u t-Taljan, it-talenti tiegħu wassluh Milan fejn kien wieħed minn grupp ta’ kantanti folk li kienu rrekordjati fi studios professjonali. Għar-riċerkatur tal-mużika Maltija Andrew Alamango, dak kien punt kruċjali fil-ħajja ta’ Emanuele Cilia.

“Huma dokumenti storiċi għal-lingwa, għall-mużika u l-entertainment ta dak iż-żmien, jiġifieri nistgħu naraw u nisimgħu l-mużika, il-materjal u x’valur kien, u qed insemmu l-kwistjoni tal-lingwa, qabel l-1936 meta tfasslet il-grammatika Maltija, u dawn id-diski ħarġu bil-Malti, mhux għana biss anki l-lirika u l-mużika kienet bil-Malti,” qal Alamango.

Il-legat ta’ din il-mawra f’Milan kien album miżgħud b’għanjiet Maltin, rrekordjat taħt t-timbru prestiġjuż tal-HMV studios, il-kumpanija li eventwalment saret l-EMI studios.

Is-Sur Alamango, li stħarreġ bir-reqqa l-mużika taż-Żabett, qal li t-talenti tiegħu ħallew marka u influwenzaw l-għannejja oħra, fosthom il-Budaj.

Anthony D’Amato qal li qatt daqs illum ma reġa’ hawn daqshekk interess fil-mużika tradizzjonali Maltija, hekk kif fl-okkażjoni tal-ħamsin anniversarju ta’ Emmanuel Cilia, se jerġa’ jinħareġ l-album komplut bi 38 għanja li ġew irrekordjati fl-1931 u fl-1932, fi proġett li sar b’kollaborazzjoni ma’ Filfa Records u l-Friends of the National Archives.

“L-iktar diski li kienu kienu jinbiegħu kienu tiegħu u l-iktar diski li kienu imfittxijin kienu tiegħu, dak iż-żmien konna bgħattna xi ħames jew sitt artisti Milan, iżda jekk tiċċekja u tara ir-royalties li konna nħallsu u d-diski li konna nipproduċu, iktar li konna nbiegħu u nħallsu royalties vis a vis l-bejgħ, kienu d-diski tiegħu, iżda l-iktar artist, l-iktar diski li kienu jintlabu kienu tiegħu, u għadu hekk sal-lum.”

It-tnedija tal-album se ssir għand D’amato Records li huwa l-eqdem ħanut tad-diski f’Malta.

Aħbarijiet Oħra
Lokali

Inqas minn tliet xhur wara li ġie fi tmiemu s-Sinodu tal-Isqfijiet dwar iż-Żgħażagħ, eluf ta’ żgħażagħ qed jinġabru fil-Panama għall-Jum Dinji taż-Żgħażagħ. Il-Papa Franġisku jasal il-Panama għada bil-qofol taċ-ċelebrazzjonijiet jintlaħqu…

Ikel

Fl-isfond tal-kontroversja li bdiet wara s-servizz tal-aħbarijiet ta’ TVM mal-Imam Mohammad Elsadi, dwar il-qtil tal-annimali bir-ritwal Musulman, komplejna nsegwu l-kwistjoni. Mhux eskluż li l-qtil tal-annimal bis-sistema tal-halal, għalkemm mhux isir…

Trasport

Is-sidien tal-pompi tal-petrol bdew b’azzjonijiet industrijali minħabba nuqqas ta’ ftehim mal-Gvern dwar it-talba għal żidiet fil-qligħ tagħhom. L-azzjoni ewlenija hi li l-pompi mhux se joffru s-servizz mill-magni awtomatiċi wara s-sitta…

Familja

Matul is-sena li għaddiet kien hemm xejn inqas minn 1,303 koppji li żżewġu fuq cruise liner li jtajjar il-bandiera Maltija. Din l-informazzjoni ngħatat fil-Parlament mill-Prim Ministru Joseph Muscat għall-mistoqsija tad-Deputat…

Aktar