Storja
Jistudjaw kif se jiskavaw villa Rumana li tinsab mirduma f’Birżebbuġa

Heritage Malta għaddejja bi studji biex villa Rumana li tinsab fl-inħawi ta’ Għar Dalam terġa’ tiġi skavata mill-ġdid wara 100 sena, bit-tama li jintefa’ dawl ġdid fuq l-istorja ta’ Malta.

Tefgħa ta’ ġebla ‘l bogħod minn Għar Dalam, fil-limiti ta’ Birżebbuġa, hemm villa Rumana, li kontra dik tar-Rabat, hi mirduma.

Wara għexieren ta’ snin li dan is-sit storiku tħalla mitluq, Heritage Malta bdiet tnaddaf il-post u qed isiru studji biex terġa’ tiġi skavata għall-ewwel darba f’100 sena.

Il-Perit ta’ Heritage Malta, Ruben Abela qal ”hemm il-pjan li jsiru anki skavi arkeoloġiċi madwarha sabiex imbagħad inkunu nistgħu nfasslu pjan ta’ konservazzjoni u kif se tiġi interpretata u mgħoddija lin-nies ħalli jżuruha u japprezzaw il-valur u l-istorja tagħha.”

Il-Perit Ruben Abela kompla jgħid li bl-avvanzi li saru fost oħrajn fit-teknoloġija, dan l-iskavar jista’ jiskopri tagħrif ġdid fuq il-villa u l-istorja ta’ Malta fi żmien ir-Rumani.

Wieħed jidħol aktar fir-reqqa u jfittex affarijiet aktar profondi. Ninsabu ċerti li fil-materjal li anki ġie skavat dak iż-żmien se nsibu affarijiet li jixħtu dawl fuq il-villa aktar milli tefgħu dak iż-żmien.

Viċin il-villa, hemm ukoll ċisterna fejn ir-Rumani kienu jaħżnu l-ilma.

Il-Perit Abela qal li l-pjan hu li l-villa tinfetah għall-pubbliku bħalma sar it-Tempju ta’ Borġ in-Nadur li jinsab fl-istess inħawi.

Faċċata tal-villa hemm Għar Dalam . . . li fih instabu fost l-eqdem fdalijiet tal-bniedem u annimali li m’għadhomx jgħixu f’Malta, fdalijiet li jmorru lura aktar minn 5,000 sena qabel Kristu.

Il-Kuratur ta’ Għar Dalam, Paul Portelli qal ”l-istorja tal-bniedem li għex hawnhekk. Hawnhekk instabu fdalijiet antiki u qodma tal-bniedem f’Malta. Fil-fatt dak il-perjodu nafuh bħala l-Għar Dalam phase.”

Is-Sur Portelli spjega li dan l-għar serva wkoll ta’ xelter fi żmien il-gwerra. Qal li apparti l-valur storiku, Għar Dalam hu sit Natura 2000 għax fih jgħix annimal endemiku li jikber biss fl-għar.

Aħbarijiet Oħra
Lokali

Inqas minn tliet xhur wara li ġie fi tmiemu s-Sinodu tal-Isqfijiet dwar iż-Żgħażagħ, eluf ta’ żgħażagħ qed jinġabru fil-Panama għall-Jum Dinji taż-Żgħażagħ. Il-Papa Franġisku jasal il-Panama għada bil-qofol taċ-ċelebrazzjonijiet jintlaħqu…

Ikel

Fl-isfond tal-kontroversja li bdiet wara s-servizz tal-aħbarijiet ta’ TVM mal-Imam Mohammad Elsadi, dwar il-qtil tal-annimali bir-ritwal Musulman, komplejna nsegwu l-kwistjoni. Mhux eskluż li l-qtil tal-annimal bis-sistema tal-halal, għalkemm mhux isir…

Trasport

Is-sidien tal-pompi tal-petrol bdew b’azzjonijiet industrijali minħabba nuqqas ta’ ftehim mal-Gvern dwar it-talba għal żidiet fil-qligħ tagħhom. L-azzjoni ewlenija hi li l-pompi mhux se joffru s-servizz mill-magni awtomatiċi wara s-sitta…

Familja

Matul is-sena li għaddiet kien hemm xejn inqas minn 1,303 koppji li żżewġu fuq cruise liner li jtajjar il-bandiera Maltija. Din l-informazzjoni ngħatat fil-Parlament mill-Prim Ministru Joseph Muscat għall-mistoqsija tad-Deputat…

Aktar