Kultura
Jitnieda l-ewwel Dipartiment tal-Wirt Kulturali ta’ Taħt il-Baħar

Twaqqaf Dipartiment tal-Wirt Kulturali ta’ taħt il-Baħar fi ħdan Heritage Malta. Dan id-dipartiment se jimmaniġġja u jħares il-patrimonju kulturali ta’ taħt il-baħar waqt li ser ikun possibbli li jiżdiedu attrazzjonijiet għall-għaddasa.

Snin ta’ riċerka arkeoloġika taħt il-baħar ‘il barra mill-kosta tal-gżejjer Maltin fejn ġew skoperti u ddokumentati fuq mapep numru ta’ depożiti ta’ valur kulturali issa se jibdew ikunu aċċessibli għall-pubbliku.

Is-siti jvarjaw mill-eqdem relitt ta’ xini tal-Fenici fil-Mediterran li jmur lura 2,700 sena għal siti fejn hemm għadd ta’ ajruplani u bastimenti mgħarrqa.

Bit-twaqqif tal-ewwel Dipartiment tal-Wirt Kulturali ta’ taħt il-Baħar fi ħdan Heritage Malta, dan il-wirt kulturali se jkun qiegħed jiġi mmaniġġjat u mħares.

Taħt it-tmexxija tal-Professur Timmy Gambin mill-Università ta’ Malta u b’kollaborazzjoni mas-Sovrintendenza tal-Patrimonju Kulturali, dan id-Dipartiment ġdid fi ħdan Heritage Malta ngħata r-responsabbiltà li jidentifika numru ta’ siti taħt il-baħar sabiex ikunu aċċessibbli għall-pubbliku.

“Il-bugħaddasa se jkunu jistgħu jibdew jinżlu f’dawn is-siti li hemm taħt il-baħar imma se jkun hemm ukoll aċċess permezz ta’ attivitajiet oħra. X’inhuma dawn l-attivitajiet l-oħra? Dokumentarji pereżempju, attivitajiet ta’ outreach fejn noħorġu u nitkellmu ma’ tfal tal-iskola nagħmlu taħditiet għall-pubbliku permezz tal-web ukoll.”

Mal-10 siti storiċi se jinfetħu din is-sena u Heritage Malta għandha l-għan li tiftaħ bejn tlieta u ħames siti ġodda fis-sentejn li ġejjin. Dan se jagħti valur miżjud lill-pakkett tat-turiżmu għall-għaddasa li jżuru Malta apposta.

Il-Ministru għall-Kultura, Owen Bonniċi qal li l-iskejjel lokali tal-għads, id-dgħajjes u l-klabbs, se jkunu obbligati li jirreġistraw online ma’ Heritage Malta. Żied jgħid li l-aġenzija se tkun qed issegwi dawn ir-relitti bi spezzjonijiet regolari sabiex tassigura l-protezzjoni tagħhom. Il-Ministru Bonnici qal li anke saret emenda fil-liġi dwar dan il-patrimonju kulturali u li dwarha kien hemm qbil unanimu.

Aħbarijiet Oħra
Storja

Magna ta’ ajruplan tal-gwerra, li possibilment iġġarraf fit-Tieni Gwerra Dinija, kienet irkurprata minn qiegħ il-baħar fil-bokka tal-Port il-Kbir wara ħidma konġunta bejn l-Università ta’ Malta, Heritage Malta u l-Forzi Armati….

Teknoloġija

Wara l-ajruplani, issa anke l-vetturi bdew jiġu jiġu mgħammra b’kaxxa sewda, li normalment tkun f’nofs il-vettura. Għalkemm s’issa din mhijiex obbligatorja, aktar manifatturi tal-karozzi qed jinkluduha. Fost aktar miżuri biex…

Infrastruttura

Waħda mill-kawżi ewlenin ta’ ħruġ ta’ drenaġġ fit-triq u fil-baħar ġejja minn katusi tal-ilma tax-xita li qed jitqabbdu direttament mas-sistema tad-drenaġġ. Jirriżulta li ħafna ma jafux li dan hu l-każ…

NGOs

Seba’ għaqdiet mhux governattivi Maltin se jwettqu tmien proġetti fl-Afrika bl-għajnuna ta’ madwar nofs miljun ewro mill-programm tal-għajnuna għall-iżvilupp tal-Ministeru tal-Affarijiet Barranin. Il-proġetti jvarjaw minn skola ġdida għall-bniet f’żona rurali…

Aktar