Xjenza
Malta u l-Italja f’ħidma ta’ moniteraġġ għat-terremoti u tsunami fil-Mediterran

L-Etna, l-akbar u l-aktar vulkan attiv fl-Ewropa qed jiżżerżaq fil-Mediterran u xjenzati qed iwissu li jista’ joħloq tsunami katastrofiku.

Il-Kap tad-Dipartiment tal-Ġeo Xjenza fl-Università ta’ Malta, Dr Pauline Galea qalet li r-riskju qiegħed hemm iżda diffiċli tbassar jekk u meta tista’ sseħħ. Spjegat li bħalissa Malta u l-Italja qed jaħdmu flimkien biex isaħħu l-moniteraġġ tat-terremoti fil-Mediterran li għandu jwassal għal ħolqien ta’ sistema ta’ allerta f’każ ta’ tsunami u x’effett jista’ jkollu fuq il-gżejjer Maltin.

Is-sismologu Dr Pauline Galea mill-Università ta’ Malta u xjentisti li josservaw l-Etna fi Sqallija ilhom is-snin jafu li l-parti li tinsab fil-Lvant tal-Etna qed tiċċaqlaq fid-direzzjoni tal-baħar b’medja ta’ tnejn jew tliet ċentimetri fis-sena.

Studju minn team ta’ xjenzati fosthom mill-Università ta’ Kiel fil-Ġermanja kkonkluda li r-riskji huma ftit akbar milli kien maħsub għaliex jekk din il-parti tal-vulkan tiżżerżaq fil-baħar f’daqqa, tista’ twassal għal tsunami li wissew li jaf ikollu effetti diżastrużi għar-reġjun kollu fil-parti ċentrali tal-Mediterran. Jingħad li parti oħra tal-Etna fuq l-istess naħa tal-lvant iġġarfet mas-sebat elef sena ilu u ħolqot tsunami kbir fil-Lvant u ċ-Ċentru tal-Mediterran.

Il-Kap tad-Dipartiment tal-ġeo-xjenza fl-Università, Dr Galea qalet lil TVM li l-Etna hu vulkan attiv ħafna li jqanqal bosta ċaqliq u xquq li jaf ikunu katastrofiċi.

Dr Pauline Galea qalet “ma jfissirx li se ssir għada din, ma nistgħux ngħidu b’ċertezza illi dan isir imma iva f’dawn l-istrutturi ġeoloġiċi dejjem hemm iċ-ċans ta’ event li jkun katastrofiku biex ngħid hekk.”

Dr Galea stqarret li n-natura tal-vulkan hija imprevedibbli u jista’ minkejja l-bizgħat ma jseħħx dal-gwaj. Hija qalet li bl-għajnuna ta’ fondi mill-Unjoni Ewropea d-Dipartiment li tmexxi, dipartimenti simili fl-Universitajiet ta’ Katanja u Palermo kif ukoll il-Protezzjonijiet Ċivili ta’ Malta u l-Italja qed jaħdmu b’kollaborazzjonijiet ma’ istituzzjonijiet oħrajn biex ikun hawn sistema adegwata ta’ moniteraġġ u allerta f’każ ta’ tsunami.

Dr Pauline Galea qalet “tissejjaħ tsunami warning system jiġifieri biex ikollna informazzjoni malajr kemm jista’ jkun dwar terremoti fil-Mediterran li jistgħu jikkawżaw tsunami u dak diġà qed nagħmluh qed insaħħu l-moniteraġġ fil-Mediterran kollu ”

Spjegat li għalkemm il-proġett għadu f’fażi bikrija qed tittama li jwassal għal riżultati xjentifiċi konkreti fosthom x’jistgħu jkunu l-effetti ta’ tsunami fil-gżejjer Maltin.

Ara wkoll:

L-Etna mistenni joħloq konsegwenzi kbar anke fuq Malta

Aħbarijiet Oħra
Saħħa

Studju internazzjonali wera li l-każi li l-kanċer tal-għonq tal-utru qegħdin jonqsu drastikament tant li hu maħsub li din il-marda tista’ tiġi eradikata. Dan huwa grazzi għat-tilqima li tingħata lit-tfajliet kontra…

Tfal

Skont l-aġenzija appoġġ, madwar mitt tifel u tifla ngħataw għall-kura għand foster carers wara talba mill-ġenituri tagħhom stess minħabba li spiċċaw f’diffikultajiet fosthom mard serju jew spiċċaw bla saqaf fuq…

Edukazzjoni

L-edukazzjoni ma tieqafx mal-età obbligatorja! Id-Direttorat tat-Tagħlim Tul il-Ħajja beda jilqa’ applikazzjonijiet mingħand adulti li fis-sena skolastika li jmiss jistgħu jsegwu xi wieħed minn 450 kors, kemm f’oqsma akkademiċi kif…

Kronaka

Il-Pulizija jidher li tinsab viċin li ssolvi omiċidju li jmur lura ħdax-il sena. Il-każ jitratta tfajla li ilha rappurtata nieqsa mill-2008 u minn investigazzjonijiet li saru fl-aħħar jiem irriżulta li…

Aktar