Xjenza
Malta u l-Italja f’ħidma ta’ moniteraġġ għat-terremoti u tsunami fil-Mediterran

L-Etna, l-akbar u l-aktar vulkan attiv fl-Ewropa qed jiżżerżaq fil-Mediterran u xjenzati qed iwissu li jista’ joħloq tsunami katastrofiku.

Il-Kap tad-Dipartiment tal-Ġeo Xjenza fl-Università ta’ Malta, Dr Pauline Galea qalet li r-riskju qiegħed hemm iżda diffiċli tbassar jekk u meta tista’ sseħħ. Spjegat li bħalissa Malta u l-Italja qed jaħdmu flimkien biex isaħħu l-moniteraġġ tat-terremoti fil-Mediterran li għandu jwassal għal ħolqien ta’ sistema ta’ allerta f’każ ta’ tsunami u x’effett jista’ jkollu fuq il-gżejjer Maltin.

Is-sismologu Dr Pauline Galea mill-Università ta’ Malta u xjentisti li josservaw l-Etna fi Sqallija ilhom is-snin jafu li l-parti li tinsab fil-Lvant tal-Etna qed tiċċaqlaq fid-direzzjoni tal-baħar b’medja ta’ tnejn jew tliet ċentimetri fis-sena.

Studju minn team ta’ xjenzati fosthom mill-Università ta’ Kiel fil-Ġermanja kkonkluda li r-riskji huma ftit akbar milli kien maħsub għaliex jekk din il-parti tal-vulkan tiżżerżaq fil-baħar f’daqqa, tista’ twassal għal tsunami li wissew li jaf ikollu effetti diżastrużi għar-reġjun kollu fil-parti ċentrali tal-Mediterran. Jingħad li parti oħra tal-Etna fuq l-istess naħa tal-lvant iġġarfet mas-sebat elef sena ilu u ħolqot tsunami kbir fil-Lvant u ċ-Ċentru tal-Mediterran.

Il-Kap tad-Dipartiment tal-ġeo-xjenza fl-Università, Dr Galea qalet lil TVM li l-Etna hu vulkan attiv ħafna li jqanqal bosta ċaqliq u xquq li jaf ikunu katastrofiċi.

Dr Pauline Galea qalet “ma jfissirx li se ssir għada din, ma nistgħux ngħidu b’ċertezza illi dan isir imma iva f’dawn l-istrutturi ġeoloġiċi dejjem hemm iċ-ċans ta’ event li jkun katastrofiku biex ngħid hekk.”

Dr Galea stqarret li n-natura tal-vulkan hija imprevedibbli u jista’ minkejja l-bizgħat ma jseħħx dal-gwaj. Hija qalet li bl-għajnuna ta’ fondi mill-Unjoni Ewropea d-Dipartiment li tmexxi, dipartimenti simili fl-Universitajiet ta’ Katanja u Palermo kif ukoll il-Protezzjonijiet Ċivili ta’ Malta u l-Italja qed jaħdmu b’kollaborazzjonijiet ma’ istituzzjonijiet oħrajn biex ikun hawn sistema adegwata ta’ moniteraġġ u allerta f’każ ta’ tsunami.

Dr Pauline Galea qalet “tissejjaħ tsunami warning system jiġifieri biex ikollna informazzjoni malajr kemm jista’ jkun dwar terremoti fil-Mediterran li jistgħu jikkawżaw tsunami u dak diġà qed nagħmluh qed insaħħu l-moniteraġġ fil-Mediterran kollu ”

Spjegat li għalkemm il-proġett għadu f’fażi bikrija qed tittama li jwassal għal riżultati xjentifiċi konkreti fosthom x’jistgħu jkunu l-effetti ta’ tsunami fil-gżejjer Maltin.

Ara wkoll:

L-Etna mistenni joħloq konsegwenzi kbar anke fuq Malta

Aħbarijiet Oħra
Politika

Il-Kap tal-Partit Nazzjonalista, Adrian Delia, wiegħed li gvern Nazzjonalista jreġġa’ lura d-demokrazija u jagħti lill-pajjiż viżjoni fit-tul li qal hi nieqsa fl-aġenda tal-gvern preżenti. F’mass meeting quddiem id-Dar Ċentrali f’Tal-Pietà,…

Qorti

Wayne Catania ta’ 29 sena mill-Ħamrun baqa’ miżmum arrestat wara li tessaq il-Qorti akkużat b’attentat ta’ serq ta’ vettura u li seraq u għamel ħsara fi ħwejjeġ ħaddieħor. L-akkużat wieġeb…

Qorti

Malti ta’ 36 sena ġie akkużat li l-Ġimgħa u fil-jiem ta’ qabel f’Ħal Għaxaq hedded u kkawża biża’ lil oħtu. Il-Pulizija xlietu wkoll li ta fastidju u li kkawża vjolenza…

Politika

Dwar l-inkjesta pubblika kkummenta wkoll il-Kap tal-Oppożizzjoni Adrian Delia li qal li fil-jiem li ġejjin se jlaqqa’ l-grupp parlamentari biex jiddiskuti t-twaqqif tal-inkjesta. Qal li jrid il-konfort aħħari li din…

Aktar