Edukazzjoni
Ċekkjatur għall-Malti biex isib l-iżbalji u jagħti alternattivi

Wara snin ta’ stħarriġ, is-sena d-dieħla se jibda l-proċess biex il-lingwa Maltija jkollha ċ-ċekkjatur li jiddentifika u jagħti alternattivi għall-iżbalji ortografiċi li spiss iżommu lil ħafna lura milli jiktbu bil-Malti. Fil-budget tas-sena d-dieħla, il-Gvern alloka fondi għal dal-proġett li għalih mistennija toħroġ sejħa pubblika għal dawk interessati li jiżviluppaw din l-għodda.

Uħud iħossuhom aktar komdi jiktbu bl-Ingliż milli bil-Malti għax isibu diffikultà fejn pereżempju jpoġġu l-‘għ’ u l-‘h’/ Din id-diffikultà tista’ tingħeleb jekk il-Malti bħal lingwi oħra jkollu ċekkjatur li jiddentifika l-iżbalji ortografiċi u grammatikali fuq l-internet.

Konxju li n-nuqqas ta’ din l-għodda jista’ jwassal biex il-lingwa Maltija tintilef, akar u aktar fl-era diġitali, il-Gvern ser jibda x-xogħol biex il-lingwa Maltija jkollha ċekkjatur li biex jiġi żviluppat hemm eżerċizzju mhux żgħir.

Il-Kap Eżekuttiv tal-Aġenzija Nazzjonali tal-Litteriżmu, David Muscat qal lil Television Malta li mill-istudju META-NET, li sar fl-2012, ħareġ li l-Malti, l-Iżlandiż, il-Latvjan u l-Litwan huma l-aktar lingwi mhedda fuq il-pjattaforma diġitali.

“Jekk nitkellem fuq il-Finlandiż u fuq l-Estonjan relativament huma żgħar u dawn diġà għandhom għodod li aħna m’għandniex u importanti li l-Malti biex ikompli jevolvi u anke jidħol fi sferi oħrajn speċjalmenti diġitali u teknoloġiċi jkollu wkoll iċ-ċekkjatur.”

Is-Sur Muscat qal li biex ċekkjatur ikun tajjeb irid ikun kapaci li mhux biss jiddentika l-iżbalji imma anke jagħti alternattivi.

“Irid ikun jaf ir-regoli ortografiċi u grammmatikali tal-Malti. Qegħdin nitkellmu jiġifieri meta dawn jiġu mbagħad maħduma f’argoritmi, jiġifieri għandek mill-inqas mal-elf u sitt mitt regola. Fid-database mill-inqas irid ikun hemm – mill-ftit riċerka li għamilna – ħmistax-il miljun kelma differenti.”

Fil-budget għall-2020, il-Gvern ħabbar li se jibda l-proċess biex iċ-ċekkjatur għall-Malti jkun disponibbli għall-użu fuq l-internet. Is-Sur Muscat qal li l-pjan hu li din l-għodda tkun bla ħlas.

“Jista’ jkun li l-ewwel jibda minn fuq il-bank tal-iskola għat-tfal, l-iktar li għandhom bżonnu speċjalment u għall-edukaturi u ‘l quddiem . . . għax dan trid tagħmel proġett pilota biex jitħaddem u kif ikun qed jintuża’ u studji marbutin miegħu imma eventwalment għandu jkun bla ħlas għal kulħadd bħalma nsibu ta’ lingwi oħra.”

Għal dan il-proġett, il-gvern mistenni joħroġ mat-8 miljun ewro, bl-ewwel miljun u tmien mitt elf ewro huma vvuttati fil-budget għas-sena d-dieħla.

Fil-budget, il-Gvern ħabbar li bil-għan li jippromovi l-użu tal-Malti se jiġi organizzat konkors fil-kitba u se jingħata aktar piż lis-sinifikat letterarju tax-xogħol ta’ Dun Karm u lil-lingwa Maltija.

Aħbarijiet Oħra
Politika

Fis-seduta parlamentari li tinsab għaddejja, id-deputati tal-Partit Nazzjonalista ftit tal-ħin ilu ħarġu mill-Parlament. Dawn għamlu hekk wara li l-Prim Ministru Joseph Muscat ma keċċiex liċ-Chief of Staff Keith Schembri u…

Qorti

Studenta ta’ 16-il sena minn Marsaskala ammettiet li xehdet falz f’każ ta’ allegat abbuż sesswali sataniku. F’April hi kienet xehdet quddiem il-Maġistrat Aaron Bugeja, illum Imħallef, li l-allegazzjonijiet fil-każ kontra…

Tfal

Fl-ewwel ta’ Jannar li ġej se tidħol fis-seħħ il-liġi tat-tfal. Il-Prim Ministru Joseph Muscat iddeskriva dan bħala l-isbaħ rigal li l-pajjiż jista’ jagħti lit-tfal, bl-introduzzjoni ta’ numru ta’ bidliet fil-liġi…

Qorti

Il-mara ta’ 61 sena li għaxart ijiem ilu kienet fil-periklu tal-mewt wara li żewġha ta daqqiet ta’ martell f’rasha u f’wiċċha, ma setgħetx tiftakar id-dettalji tal-każ. Il-mara xehdet fil-Qorti iżda…

Aktar