Lokali
Minn fejn bdiet it-tradizzjoni tal-għana Malti?

Il-melodija dejjem akkumpanjat lill-bniedem, u kull pajjiż nistgħu ngħidu li għandu l-mużika tradizzjonali tiegħu. Ma jonqosx li Malta jkollha tagħha wkoll. Minbarra l-għana, maż-żmenijiet Malta kellha wkoll mużika li rriflettiet ix-xejriet mużikali tal-epoka li għaddiet minnha.

L-għana Malti fid-diversi forom tiegħu aktarx ukoll li dan l-istil ta’ kant daħal fostna minn drawwiet imħaddna fi żmien is-slaten Spanjoli u r-rabta li l-gżejjer Maltin kellhom ma’ Sqallija. L-istudjuż tal-Folklor Ġużè Cassar Pullicino sab li l-ewwel għana tmur lura għas-sena 1792 fl-aħħar snin tal-Kavallieri f’Malta. Fil-bidu tas-seklu l-ieħor kienet diplomatika Ġermaniża – Bertha Ilg, li għexet Malta għal xi żmien, li ġabret u kitbet aktar minn 200 għanja popolari f’dak iż-żmien.

Il-mużiċista u riċerkatur Andrew Alamango jgħid li fl-ewwel 30 sena tas-seklu l-ieħor, sab ħafna ġeneri ta’ mużika. Fosthom l-għana, daqq ta’ mandolini, orkestri, mużika sagra u mużika popolari ta’ kompożituri Maltin.

Andrew Alamango qal li “l-għana hija importanti għalina u tibqa’ importanti għax primarjament hija tradizzjoni lingwistika. L-għana hija l-kelma, dik it-taqbila, dik ir-rima ottosillabika. Hija l-isfond tal-lingwa tagħna u hija mibnija fuq dik ir-rima tipika għalina u għall-pajjizi tal-Mediterran.”

Charles Coleiro, midħla tal-folkor u t-tradizzjonijiet Maltin, jgħid li din l-espressjoni mużikali Maltija għandha tibqa’ ħajja.

Charles Coleiro qal li “nixtieq narah iktar jiddaħħal fl-Imnarja għax ma jistax jinbela minn programm ta’ varjetà.  Nixtieq li l-għana jkollu rokna speċjali u prominenti. Għandna żgħażagħ qed jgħannu u għadu attiv ħafna fil-ħwienet fl-irħula.”

L-għannejja Maltin għadhom jitfakkru sal-lum, tant li Ħaż-Żebbug sellem lil wieħed mill-għannejja primi tiegħu – Manwel Cilia. Huwa miet 51 sena ilu iżda l-ħila tiegħu fl-għana għadha magħrufa sal-lum. L-għana tieghu kienu fost dawk li b’xorti tajba ma ntilfux u nġabru minn Andrew Alamango fir-riċerka tiegħu tal-mużika Maltija rrekordjata fis-snin 30 tas-seklu l-ieħor.

Aħbarijiet Oħra
Edukazzjoni

Fix-xhur tas-sajf, meta ħafna mill-iskejjel ikunu baħħ, il-Ministeru tal-Edukazzjoni ħa l-okkażjoni jwettaq xogħlijiet ta’ manutenzjoni u tisbiħ u faċilitajiet ġodda fi kważi 100 skola tal-Gvern madwar Malta u Għawdex. Ħafna…

Kultura

Għaddej ir-restawr tal-eqdem binja fil-Mellieħa . . . kumpless ta’ tmintax-il kamra li kienu nbnew biex joffru spazju għal ftit ħin ta’ mistrieħ lill-pellegrini li jżuru s-santwarju tal-Madonna tal-Mellieħa. Il-qagħda…

Kostruzzjoni

L-Assoċjazzjoni tal-Iżviluppaturi (MDA) tikkundanna r-rimi illegali ta’ skart tal-kostruzzjoni f’postijiet pubbliċi. Dan l-assoċjazzjoni qalitu fi stqarrija wara t-tħassib li wera l-pubbliku fuq il-media soċjali, f’dak li għandu x’jaqsam mar-rimi ta’…

Lokali

Il-Prim Ministru Joseph Muscat qal li l-Gvern ma jistax jindaħal biex iwaqqaf kawżi ċivili li jkunu nfetħu minn ċittadini privati jew minn terzi kontra ġurnalisti li jkunu ġew nieqsa u…

Aktar