Kurżitajiet, Lokali
Minn fejn bdiet it-tradizzjoni tal-għana Malti?

Il-melodija dejjem akkumpanjat lill-bniedem, u kull pajjiż nistgħu ngħidu li għandu l-mużika tradizzjonali tiegħu. Ma jonqosx li Malta jkollha tagħha wkoll. Minbarra l-għana, maż-żmenijiet Malta kellha wkoll mużika li rriflettiet ix-xejriet mużikali tal-epoka li għaddiet minnha.

L-għana Malti fid-diversi forom tiegħu aktarx ukoll li dan l-istil ta’ kant daħal fostna minn drawwiet imħaddna fi żmien is-slaten Spanjoli u r-rabta li l-gżejjer Maltin kellhom ma’ Sqallija. L-istudjuż tal-Folklor Ġużè Cassar Pullicino sab li l-ewwel għana tmur lura għas-sena 1792 fl-aħħar snin tal-Kavallieri f’Malta. Fil-bidu tas-seklu l-ieħor kienet diplomatika Ġermaniża – Bertha Ilg, li għexet Malta għal xi żmien, li ġabret u kitbet aktar minn 200 għanja popolari f’dak iż-żmien.

Il-mużiċista u riċerkatur Andrew Alamango jgħid li fl-ewwel 30 sena tas-seklu l-ieħor, sab ħafna ġeneri ta’ mużika. Fosthom l-għana, daqq ta’ mandolini, orkestri, mużika sagra u mużika popolari ta’ kompożituri Maltin.

Andrew Alamango qal li “l-għana hija importanti għalina u tibqa’ importanti għax primarjament hija tradizzjoni lingwistika. L-għana hija l-kelma, dik it-taqbila, dik ir-rima ottosillabika. Hija l-isfond tal-lingwa tagħna u hija mibnija fuq dik ir-rima tipika għalina u għall-pajjizi tal-Mediterran.”

Charles Coleiro, midħla tal-folkor u t-tradizzjonijiet Maltin, jgħid li din l-espressjoni mużikali Maltija għandha tibqa’ ħajja.

Charles Coleiro qal li “nixtieq narah iktar jiddaħħal fl-Imnarja għax ma jistax jinbela minn programm ta’ varjetà.  Nixtieq li l-għana jkollu rokna speċjali u prominenti. Għandna żgħażagħ qed jgħannu u għadu attiv ħafna fil-ħwienet fl-irħula.”

L-għannejja Maltin għadhom jitfakkru sal-lum, tant li Ħaż-Żebbug sellem lil wieħed mill-għannejja primi tiegħu – Manwel Cilia. Huwa miet 51 sena ilu iżda l-ħila tiegħu fl-għana għadha magħrufa sal-lum. L-għana tieghu kienu fost dawk li b’xorti tajba ma ntilfux u nġabru minn Andrew Alamango fir-riċerka tiegħu tal-mużika Maltija rrekordjata fis-snin 30 tas-seklu l-ieħor.

Aħbarijiet Oħra
Barranin, Kurżitajiet

Virus qattiel li għad m’hemmx vaċċin kontrih qed jinfirex fl-Indja, u diġà qatel tliet persuni fl-istat ta’ Kerala. Sitta oħra huwa maħsub li wkoll mietu b’dan il-virus, li jġib l-isem…

Barranin, Kurżitajiet

Hekk kif ir-Renju Unit qed jiċċelebra l-għaqda fiż-żwieġ tal-Prinċep Harry u Meghan Markle, tajjeb niftakru li mhux kull żwieġ irjali ntlaqa’ b’ferħ u entużjażmu. La mill-pubbliku u xi kultant wisq…

Barranin, Kurżitajiet

Meghan Markle mhijiex l-ewwel Amerikana u divorzjata, li se tidħol fil-Familja Rjali Ingliża. Qabilha kien hemm Wallis Simpson f’ċirkostanzi kompletament differenti minn tal-lum.  L-aħħar darba li dan seħħ, ir-Re abdika mit-tron…

Barranin, Kurżitajiet

Ħafna jqisuh bħala l-aktar Prinċep fuq ruħu, forsi wkoll ribelluż, il-Prinċep li dejjem kien isib ruħu fl-inkwiet…  Il-Prinċep Henry Charles Albert David magħruf bħala l-Prinċep Harry huwa s-sitt suċċessur għat-tron…

Aktar