Lokali
Taf x’għandek tagħmel meta xi ħadd tagħtih aċċessjoni?

Il-jum internazzjonali tal-Epilessija li jitfakkar bħal-lum hu okkazzjoni biex jitkattar l-għarfien dwar din il-kundizzjoni li taffettwa 1% tal-popolazzjoni. Television Malta tkellem mal-Professur Janet Mifsud dwar ir-riċerka fuq din il-kundizzjoni u ma’ missier li ibnu għandu din il-kundizzjoni, li spjega li l-istigma tort tan-nuqqas ta’ għarfien hija kultant agħar mill-kundizzjoni innifisha.

Mal-erbat elef persuna f’Malta jbatu mill-epilessija. Skont il-Professur Janet Mifsud sebgħin fil-mija minnhom jistgħu jiġu kkontrollati bil-mediċina. Dan ifisser li persuna bl-epilessija tista’ tgħix ħajja normali, iżda tkun tista’ ssuq biss jekk f’sena ma jkollha l-ebda aċċessjoni.

Il-Professur Mifsud, li tirriċerka dwar mediċini li jikkontrollaw din l-kundizzjoni, spjegat li hemm madwar erbgħin tip differenti ta’ aċċessjonijiet.

“Li jiġri fl-epilessija għal ċertu raġunijiet li għadna qed nagħmlu ħafna riċerka fuqha, in-neurons, jiġifieri dawk iċ-ċelloli jibagħtu messaġġi mill-moħħ tagħna għall-ġisem tagħna kollu jibdew jibagħtu messaġġi mingħajr m’aħna jkollna kontroll fuqhom. Għalhekk fis-sintomi tal-epilessija li naraw, naraw dawk il-movimenti mhux tas-soltu, forsi jibda jagħti b’idejh jew b’saqajh jew inkella joħroġ il-bżieq mill-ħalq jew saħansitra wieħed jiċċassa għal ftit sekondi.”

Il-Professur Mifsud spjegat li ħafna tfal li jbatu bl-epilessija, joħorġu minnha fil-pubertà. Semmiet li l-epilessija tista’ tiżviluppa wara xi inċident jew mard bħal meninġite, kif ukoll bl-anzjanità.

“Nafu li l-anzjani l-persentaġġ hija 10 fil-mija għax nafu li l-epilessija tista’ tkun assoċjata pereżempju ma’ xi ħadd li jkollu xi stroke jew dementia jew anke alzheimer… il-moħħ jibda bl-anzjanità jaħdem aktar bil-mod,” spjegat il-Prof Mifsud.

Frank Portelli – il-President tal-Assoċjazzjoni tal-Epilessija fi ħdan il-Caritas u missier ta’ tifel li jbati bl-epilessija wera l-inkwiet tiegħu dwar l-istigma li din il-kundizzjoni ġġib maghha minħabba nuqqas ta’ għarfien.

“Kważi kważi nista’ ngħidlek li s-soċjetà kultant toħloq problemi iktar mill-kundizzjoni nnifisha għax dak li jkun imur pereżempju biex japplikka għax-xogħol kif tgħidli li għandek l-epilessija jaraw kif jagħmlu jduru minn wara l-kwinti u ma jaċċettawkx. Hekk l-iskejjel, pereżempju l-ġenituri jgħidu lit-tifel evitah lil dak, issa din mhux xi marda li tittieħed mhix kundizzjoni li tittieħed,” qal Portelli.

Meta persuna bl-epilessija tagħtiha aċċessjoni hu rrakkomandat li jitneħħew l-oġġetti li jistgħu jkunu ta’ periklu minn madwarha, u li titpoġġa xi ħaġa ratba taħt ir-ras, imbagħad meta l-pesuna tikkalma għandha tiddawwar fuq ġenb. F’każ li l-aċċessjoni ddum aktar minn ħames minuti… din jaf tkun emerġenza li tigi trattata fl-isptar.

Aħbarijiet Oħra
Qorti

Lukanda li tinsab quddiem il-baħar fil-Gżira ġiet miċħuda l-permess li tarma l-imwejjed u s-siġġijiet barra. Dan minkejja l-argument li nġieb li ħarġu diversi permessi simili fl-istess triq. It-Tribunal tar-Reviżjoni Amministrattiva…

Lokali

L-akkaniżmu tal-festa tela’ għal ras raġel mill-Birgu li spiċċa ta’ daqqa ta’ qasrija lil raġel ieħor.  L-inċident seħħ ilbieraħ waranofsinhar u x’aktarx li kien minħabba r-rivalità taż-żewġ każini f’din il-lokalità…

Kultura

Il-Milied ta’ din is-sena se jkun wieħed iktar speċjali għal dawk li għandhom għal qalbhom il-presepji. Bħal kull sena Festivals Malta qed tniedi l-Kompetizzjonijiet Nazzjonali tal-Presepji għall-Milied tal-2018 f’sitt kategoriji…

Aktar